فصل چهارم‌

زمينه‌ٴ فلسفي‌
(نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوازدهم‌)

الف‌. مسلمانان شرقي‌

محمدبن احمد قزويني‌

جمال‌الدين ابوعبداللّه محمد بن احمد قزويني‌، زنده در حدود 1132، جامع‌العلوم عربي‌نويس‌ ايراني‌. در 1132 ـ 1133، دايرةالمعارف عامه‌فهمي نوشته به نام مفيدالعلوم و مبيدالهموم‌، در باب‌ دين‌، اخلاق‌، سياست‌، تاريخ طبيعي‌، جغرافيا، و تاريخ‌.

عمر نسفي‌

 ¿ فصل دوم درباره‌ٴ زمينه‌ٴ ديني‌.

زمخشري‌

 ¿ فصل سيزدهم درباره‌ٴ زبان‌شناسي‌.

اسماعيل جرجاني‌

 ¿ فصل دهم درباره‌ٴ طب‌.

ب‌. مسلمانان اسپانيا

بطليوسي‌

ابومحمد عبداللّه بن محمد بن سيد بَطَلْيُوسي در 1049 ـ 1050، يا 1052 ـ 1053، در بطليوس‌، ايالت استرمادورا زاده شد، در بلنسيه زندگي كرد و در 1127، در همان‌جا درگذشت‌.